
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
فهرست مطالب
چکیده.. 1
فصل اول: کلیات پژوهش.. 2
1-1-مقدمه.. 3
1-2-بیان مسئله.. 4
1-3-پیشینه تحقیق.. 6
1-4-سوالات تحقیق.. 9
1-4-1-سوال اصلی.. 9
1-4-2-سوالات فرعی.. 9
1-5-فرضیات.. 10
1-5-1-فرضیه اصلی.. 10
1-5-2-فرضیات فرعی.. 10
1-6-اهداف تحقیق.. 10
1-7-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.. 11
1-8-روش تحقیق.. 12
1-9-ساختار تحقیق.. 13
فصل دوم: تاثیر محیط بر جرایم اطفال و نوجوانان.. 15
2-1- تأثیر محیط برجرم: بررسی سیر مطالعات.. 16
2-1-1-مطالعات مبتنی بر محیط طبیعی.. 17
2-1-2-مطالعات اکولوژی اجتماعی.. 19
2-1-3- مطالعات نوین.. 21
2-2- تقسیم بندی جرایم بر اساس تأثیر محیط بر آنها.. 25
2-2-1-جابجایی جرم.. 26
2-2-2-بررسی جرایم بر اساس فرصت ارتکاب جرم.. 28
2-2-2-1-جرایم کینه توزانه.. 29
2-2-2-2-جرایم فرصت مدارانه.. 30
2-2-2-3-جرایم غیرعمدی.. 31
2-3- نظریات جرم شناسی مرتبط با محیط.. 32
2-3-1- نظریات جرم شناسی مرتبط با محیط طبیعی.. 33
2-3-1-1-نظریه جبرگرایی محیط.. 33
2-3-1-2- نظریه زیست بوم انسانی.. 34
2-3-1-3-نظریه ایستایی جامعه کوچک.. 36
2-3-2- نظریات جرم شناسی مرتبط با فضای طراحی.. 37
2-3-2-1- نظریه ارتباط جرم با تراکم جمعیت.. 37
2-3-2-2- نظریه ارتباط جرم با منزلت های اجتماعی و اقتصادی.. 38
2-3-2-3-نظریه طبقه بندی واحدهای مسکونی.. 38
2-3-2-4-نظریه های محله.. 39
2-3-2-4-1-نظریه بی سازمانی محله.. 39
2-3-2-4-2-نظریه توانمندی سازی محله.. 40
2-3-2-4-3-نظریه باز تولید محله.. 41
2-3-2-5-نظریه محیط فقر.. 42
2-3-2-6-نظریه مکان ویژه.. 42
2-3-2-7- نظریه پنجره های شکسته.. 43
2-3-2-8-نظریه سفر به جرم.. 44
2-3-2-9-نظریه نمایش جغرافیایی.. 44
2-3-2-10- نظریه مکان های جرم خیز.. 45
فصل سوم: پیشگیری و محدودیتهای آن.. 47
3-1-مفهوم پیشگیری از جرم.. 48
3-2- انواع پيشگيري از جرم.. 49
3-2-1-پيشگيري اوليه.. 49
3-2-2- پيشگيري ثانويه.. 50
3-2-3-پیشگيري ثالث.. 51
3-2-4-پيشگيري وضعي و اجتماعی.. 51
3-2-4-1- پيشگيري وضعي.. 51
3-2-4-2- پيشگيري اجتماعی.. 53
3-3-امکان پیشگیری در نـظریههای جرمشناسی.. 56
3-3-1-پیشگیری در مکتب تحققی و نظریه عقلانی بودن جرم.. 56
3-3-2-پیشگیری در نظریههای جامعهشناسی.. 59
3-3-3-پیشگیری در نظریه مدیریت ریسک جرم.. 60
3-3-4-پیشگیری در اندیشههای مارکسیستی.. 60
3-3-5-پیشگیری در نظریههای جرمشناسی واکنش اجتماعی.. 61
3-4-گستره محدودیتهای پیشگیری.. 62
3-4-1-محدودیتهای جرمشناختی.. 63
3-4-1-1-محدودیت در نوع جرایم.. 63
3-4-1-2-محدودیت نسبت به افراد.. 63
3-4-1-3-محدودیت تکنیکها.. 64
3-4-1-4-کارایی مشروط.. 64
3-4-1-5-محدودیت در تأمین امنیت پایدار.. 65
3-4-1-6-کاهش میزان مشارکت مردم.. 65
3-4-1-7-محدودیت هزینهها.. 66
3-4-1-8-جابهجایی بزهکاری.. 67
3-4-2-محدودیتهای حقوق بشری.. 69
3-4-2-1-تعرض به زندگی خصوصی.. 71
3-4-2-2-کنترل و محدودیت در آزادیهای فردی.. 71
فصل چهارم: پیشگیری از جرایم اطفال و نوجوانان از طریق طراحی محیطی.. 73
4-1-تعریف نظریه CPTED 76
4-2-سیر نظریهپردازی پیرامون نظریه CPTED.. 77
4-3-تحلیل وقوع جرم در رهیافتهای مکانیکی پیشگیری از جرم.. 83
4-4-ارکان و عناصر نظریه CPTED.. 85
4-4-1-تعیین قلمرو(قلمروگرایی).. 86
4-4-2-نظارت یا مراقبت.. 89
4-4-2-1-دوربین مدار بسته (CCTV) 91
4-4-2-2-روشنایی.. 91
4-4-3-کنترل دسترسی یا ورودی.. 93
4-4-4-تصویر و نگهداری از فضا.. 94
4-4-5-سخت کردن آماج جرم.. 95
4-4-6-فعالیت پشتیبانی(حمایتی).. 97
4-4-5-سخت کردن آماج جرم.. 97
4-4-6-فعالیت پشتیبانی(حمایتی).. 99
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات.. 100
5-1-نتیجه گیری.. 100
5-2-پیشنهادات.. 102
منابع و ماخذ.. 103
امروزه جرم و ترس ناشی از جرم به عنوان یک نگرانی فراگیر در تمام جوامع تبدیل شده است. از طرف دیگر نیز سیاستهای دستگاه عدالت کیفری در مبارزه با جرم با شکست رو به رو شده است. این مسئله خود موجب اهمیت سیاستهای پیشگیری از جرم شده است. همچنین توجه به ارتباط بین محیطهای مسکونی و افزایش ایمنی آن از طریق بهبود در طراحی محیط، مقوله ای است که در بسیاری از کشورها توجه لازم به آن نشده است. اصطلاح پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی برای اولین بار توسط جرم شناس آمریکایی به نام سی. ری جفری شکل گرفت و میتوان آن را این گونه تعریف کرد: «طراحی مناسب و کاربری موثر از فضا و محیط ساخته شده، که منجر به کاهش فرصتهای مجرمانه، ترس از جرم و بهبود کیفیت زندگی میشود». این تئوری بر این اندیشه مبتنی است که رفتار انسانی در یک محیط شهری تحت تأثیر طراحی محیط قرار دارد. این تئوری تأکید دارد که با بهینه سازی فرصتهای نظارت، تعریف مشخص و واضح از قلمرو و ایجاد تصویری مثبت از محیط میتوان مجرمان را از ارتکاب جرم دلسرد نمود. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیل درصدد بررسی نقش طراحی محیطی در پیشگیری از جرایم اطفال و نوجوانان می باشد.
واژگان کلیدی: محیط، جرایم اطفال و نوجوانان، پیشگیری، پیشگیری از طریق طراحی محیط، امنیت.
جرم عبارت است از، هر شيوه رفتاري كه قانون را نقض ميكند. يك جرم وقتي اتفاق ميافتد كه چهار عامل همزمان با هم وجود داشته باشد: 1قانون، 2. مجرم، 3.هدف و 4. مکان وقوع جرم( اشنایدر: 1387، 18).
از پيامدهاي ازدياد جمعيت و رشد بيرويه شهرها و به تبع آن افزایش اطفال و نوجوان، افزايش جرم و جنايت در آنهاست. شناسايي عوامل جرمزا اصليترين گام در جهت كاهش جرايم محسوب ميشود. انديشمندان طي بررسيهاي به عمل آمده به اين نتيجه رسيدهاند كه انگيزه، زمان و مكان، سه عنصر اصلي در وقوع جرايم مختلف ميباشند. در واقع تفاوت در ويژگيهاي رفتاري و ساختارهاي مكاني و زماني منجر به توزيع متفاوت جرايم ارتکابی از سوی اطفال و نوجوانان در سطح شهرها ميشود. در اين ميان عنصر مكان در بروز انواع ناهنجاريها نقش بسزايي دارد. هر جرمي در شرايط زماني و مكاني خاصي اتفاق ميافتد. اطفال و نوجوانان بيشتر، مكانهايي را جهت اعمال مجرمانه خود بر ميگزينند كه فرصتهاي مناسبي جهت ارتكاب جرم داشته باشند. بعضي مكانها، فرصت و شرايط محيطي مناسبي براي بزهكاران جهت انجام اعمال مجرمانه آنها پديد ميآورند و در مقابل، بعضي محيطها مانع بروز ناهنجاري هستند. لذا تلاش در جهت حذف اين فرصتها در فضاهاي شهري منجر به كاهش جرايم اطفال و نوجوانان خواهد شد. در اين راستا، طراحي شهري ميتواند نقش بسيار مهمي در جلوگيري از وقوع جرايم ايفا نمايد. برنامه ريزان شهري با شناخت محيط هاي جرمزا در شهرها و نيز با برنامهريزي و طراحي مناسب ميتوانند فضاهاي مقاوم در برابر جرم ايجاد نمايند و از وقوع بسياري از جرايم جلوگيري نمايند. بنابراين با شناخت رابطه بين نوع و ميزان جرم اطفال و نوجوانان و ويژگيهاي مكاني و محيطي وقوع آنها و برنامهريزي و طراحي و معماري مناسب اينگونه فضاها، ميتوان ميزان ناهنجاري را در شهرها به حداقل ميزان ممكن تقليل داد.
یکی از پیچیدهترین مسائل در اکثر کشورها در نرخ بالای جرم و افزایش ناهنجاری های اجتماعی در آنهاست. بروز انواع جرم و ناهنجاری ها بالاخص از سوی اطفال و نوجوانان، منجر به ایجاد حس ناامنی و تحمیل مشکلات مالی بر دوش جامعه، دولت و تشکیلات قضایی کشور می شود. این مسئله لزوم اعمال سیاست های پیشگیری از جرم را بیش از پیش ضروری میسازد. البته مبارزه با جرم و کجروی های اجتماعی منوط شناخت عوامل جرم زاست(اشراقی:1389، 14).
یکی از عوامل تاثیرگذار در جرایم اطفال و نوجوانان عامل محیط میباشد. همواره از محیط و عناصر آن برای تاثیرگذاری بر رفتار انسانی استفاده شده است. تاثیر محیط فیزیکی بر انسان موضوعی نو و جدیدی نیست و از قدیم الایام از محیط برای تاثیرگذاری بر رفتار انسان ها استفاده شده است. شاید این فرآیند تاثیرگذاری را بتوان از طریق احساس هویت انسان و محیط تفسیر کرد. به عبارت دیگر، انسان هویت خود را در هویت محیط جستجو می کند و سعی در استحاله مختصات هویت خویش به سمت کسب مختصات محیط مینماید(نقی زاده:1381، 65).
تا دوران معاصر به دلیل محدودیت های مفهوم انسان در نظریه های طراحی، که صرفا انسان را از دید فیزیولوژیک مورد بررسی قرار می گرفت، الگویی نیز که در خصوص رابطه انسان و محیط ارائه می شد بر همین الگو مبتنی بود. این الگو که مبتنی بر جبرگرایی محیطی بود، بر مبنای مدل محرک و پاسخ قرار گرفته بود، بدین معنا که محیط طبیعی و مصنوع، محرک بوده و انسان پاسخ هایی از پیش تعیین شده به این محرک ها میدهد. البته نظریات موجود در خصوص ارتباط انسان و محیط فیزیکی را میتوان به سه دسته جبرگرایی محیطی، امکان گرایی محیطی و احتمال گرایی محیطی تقسیم بندی نمود(مطلبی:1380، 59).
در کنار سایر رهیافت های پیشگیری از جرم که بیشتر به دنبال تغیرر شخصیت و از بین بردن زمینهها و علل اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جرم بوده اند، رهیافت مکانیکی(وضعی و فرصت مدار) در پیشگیری از جرم به یکی از دیدگاههای غالب در زمینه پیشگیری از جرم تبدیل شده است. در کنار نظریه پیشگیری وضعی، نظریه دیگری مطرح شده است که به نظریه«پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی» معروف شده است. این دیدگاه از لحاظ مبانی نظری تا حدودی شبیه نظریه پیشگیری وضعی است ولی در قلمرو و کاربرد محدودتر از آن است. نظریه پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی بر این ادعا استوار است که میتوان با طراحی مناسب و کاربری موثر از محیط از ارتکاب جرم پیشگیری کرده و علاوه بر بهبود کیفیت محیط زندگی بر ترس ناشی از جرم نیز غلبه کرد. این نظریه هدف و تمرکز خود را بر محیط ساخته شده و جرایم ارتکابی و شایع در مناطق مسکونی قرار می دهد(محمودی و قورچی بیگی:1387، 347).
شاید در این میان بتوان گفت که نقش و تاثیرگذاری محیط بر جرایم اطفال و نوجوانان از ابتدا زیاد مورد توجه واقع نشده بود. البته اگر به این مسئله هم پرداخته شده باشد، بیشتر از این رویکردها جبرگرایانه بوده و بیشتر بر تاثیرگذاری محیط جغرافیایی و طبیعی بر جرایم اطفال و نوجوانان پرداخته شده است و بحثی پیرامون تاثیر محیط فیزیکی و ساخته شده بر رفتار مطرح نبوده است. نظریه پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی، اوايل دهه60 و70ميلادي در آمريكا شروع به شكل گيري ميكند و در آثار افرادي چون اليزابت وود، جين جاكوبز، اسچلمو آنجل، اسكار نيومن و سي. ري جفري، اهميت طراحي شهري و تاثير آن بر رفتار و جرم، به وضوح مشاهده ميشود. در اين آثار، نوعي انتقاد از وضع موجود معماري در آن دوره وجود دارد. براي مثال، جاكوبز در كتاب خود، «حيات و مرگ شهرهاي بزرگ آمريكا»، بيان مي دارد كه ميتوان از طريق كاهش شرايط «گمنامي» و «انزوا» از جرايم اطفال و نوجوانان پيشگيري كرد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیل در صدد بررسی تاثیر طراحی محیطی در پیشگیری از جرایم اطفال و نوجوانان می باشد.
در خصوص موضوع فوق با این عنوان در سایت های حقوقی معتبر مانند سایت Iran doc، سیکا سایت(SID)، سایت نورمگز، سایت جهاد دانشگاهی و کتابخانه ملی جستجویی گستردهای انجام شده که در خصوص موضوع فوق با این عنوان که به پیشگیری از جرایم ارتکابی اطفال و نوجوانان پرداخته باشد، هیچ گونه تحقیقی تاکنون ثبت نگردیده است ولی در خصوص موضوعات مشابه با این عنوان چندین تحقیقات صورت گرفته که به مختصر برخی از این موارد را بیان خواهیم کرد:
سوالات این تحقیق عباتنداز:
با توجه به سوالات مطرح شده، فرضیات این پژوهش عباتنداز:
در خصوص پژوهش مورد نظر میتوان چند هدف را دنبال نمود:
امروزه شهرها در حال گسترش بوده و روز به روز بر تعداد شهرنشینان افزوده می شود. متاسفانه میزان جرم در حوزههای شهری بیشتر از سایر مناطق کشور است. نبود فضای کافی و ارزان قیمت در شهرها موجب توسعه نامتناسب و ناموزون شهرها گردیده که خود سبب ایجاد مشکلات خاصی در شهرها بالاخص در مناطق حاشیه شهرها شده است از جمله می توان به موارد نبود فضای سبز، پارک ها، مجتمع های ورزشی برای اوقات فراغت اطفال و نوجوانان اشاره نمود. علاوه بر این، اهمیت یافتن صرف به دست آوردن مسکن به هر قیمت، موجب شده است که علاوه بر مغفول ماندن جنبههای زیباشناسی ساختمان و شهر، جنبههای امنیتی آن نیز به دست فراموشی سپرده شود که ممکن است خانواده ای ندانسته در محیط جرم خیز شهری اقامت گزینند که این عللی بر گرایش اطفال و نوجوانان به سوی جرم است. همچنین، گسترش ساخت مجتمعهای مسکونی بزرگ و نسبتا ارزان در حومه شهرها که افراد مختلف با فرهنگ ها و قومیت های متعدد را در یک مکان گرد هم می آورند بر مشکلات این محیطها بیش از پیش افزوده است. با توجه به اینکه محیط فیزیکی و طراحی آن بر ایجاد فرصت های مجرمانه و تسهیل ارتکاب جرم از سوی اطفال و نوجوانان موثر است، تئوری پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی و راهبردهای موثرش اهمیت می یابد. باید متذکر شد که این تئوری با وجود سابقه و تاثیری که دارد، در این زیاد شناخته شده نیست. در ایران در عرصه جرم شناسی، مطالعات بیشتر در خصوص پیشگیری وضعی به صورت کلی بوده و آن هم نه به صورت کاربردی، بلکه بیشتر در قالب نظری مطرح شده است. بنابراین مطالعات مبتنی بر پیشگیری از طریق طراحی محیطی و تبیین این تئوری چندان در مباحث جرم شناسی مشاهده نمی شود. طراحان محیط به دلیل تخصصشان اقبال بیشتری نسبت به این مسئله داشته اند اما اقدامات آنها بدون شناخت لازم نسبت به ماهیت جرم و رفتارهای مجرمانه اطفال و نوجوانان نمیتواند چندان علمی باشد. از این رو نزدیک تر کردن اندیشه های این دو حوزه می تواند موجب ساخت و سازهایی مبتنی بر استانداردهای محیطی و جرم شناسی گردد. این مسئله در بلند مدت میتواند موجب کاهش وقوع جرم از سوی اطفال و نوجوانان و مشکلات ناشی از آن شود. این موارد اهمیت و ضرورت انجام تحقیق در این زمینه را مشخص می نماید.